May 6, 2014 | by Guy Sorman Print

Cuốn sách vừa được xuất bản “Vốn tư bản trong thế kỷ 21″ (gồm 700 trang!) của nhà kinh tế học Pháp Thomas Piketty, trở thành một cuốn sách bán chạy nhất của Thời báo New York.

Cuốn sách vừa được xuất bản “Vốn tư bản trong thế kỷ 21″ (gồm 700 trang!) của nhà kinh tế học Pháp Thomas Piketty, trở thành một cuốn sách bestseller của Thời báo New York. Tác giả cuốn sách, hiện đang chu du ở Mỹ, là một ngôi sao, và tất cả các phương tiện truyền thông lớn đã đưa tin về cuốn sách của ông. Người phụ trách chuyên mục của tờ New York Times, Paul Krugman, gọi nó là cuốn sách quyết định trong thập kỷ qua.

Vậy tại sao Piketty, người nổi tiếng ở Pháp và là cố vấn cho Đảng Xã hội, được hoan nghênh như Đấng cứu thế ở Hoa Kỳ (nơi ông một lần đã dạy học, tại trường MIT).?

Tiêu đề cuốn sách của Piketty rõ ràng là mượn từ Karl Marx, cũng giống như luận án ông bảo vệ, nhưng trong thời hiện đại. Piketty chỉ ra, với số liệu thống kê đáng ngạc nhiên qua hơn hai thế kỷ, cũng như những giai thoại lịch sử và văn học, rằng chủ sở hữu vốn luôn luôn tìm cách – ngoại trừ trong trường hợp chiến tranh – để làm giàu nhanh hơn người lao động và doanh nghiệp. Sự tích lũy vốn trong tay của một thiểu số tạo ra một tầng lớp quý tộc, những người sống nhờ thu nhập đầu tư: họ không còn là các nghiệp chủ, vì họ không tạo ra bất cứ gì nữa.

Xung đột giữa đầu tư thụ động và doanh nghiệp dẫn đến, theo Piketty, sự suy giảm của chủ nghĩa tư bản. Mà Marx tưởng tượng một cuộc xung đột như vậy sẽ mang lại chắc chắn cái chết của chủ nghĩa tư bản và thay thế nó bằng chủ nghĩa xã hội. Piketty không chia sẻ quan điểm này: bộ máy tư bản chủ nghĩa, không thể so sánh được khi nói đến việc tạo ra sự giàu có, có thể, ông viết, được bảo toàn bằng cách phân phối lại thu nhập. “nhà nước xã hội”, sử dụng ngôn từ của Picketty, sẽ dung hòa kinh doanh và hiệu quả thị trường với “công bằng xã hội.” Nhưng giờ đây việc phân phối lại này đã bị phá vỡ do thuế thu nhập đã đạt tới giới hạn. Do đó, Piketty đề xuất vốn tư bản cần được đánh thuế nặng để tài trợ cho nhà nước phúc lợi. Do vốn tư bản không có biên giới, mức thuế phải được thống nhất toàn cầu.

Ở châu Âu việc tiếp nhận ý tưởng Piketty có phần thờ ơ vì thuế vốn ở Đức, Tây Ban Nha và Pháp dẫn đến việc chuyển vốn. Ưu tiên ở châu Âu hiện nay, kể cả cánh tả, không phải là phát triển nhà nước phúc lợi mà là giới hạn. Tuy nhiên, tại Mỹ, nơi mà đóng góp thuế tương đối thấp, đảng Dân chủ đang tìm kiếm một mô hình chính trị có thể làm nổi bật so với đảng Cộng hòa, mà sẽ cân bằng bình đẳng thu nhập và chủ nghĩa tư bản. Cuốn sách của Piketty cho họ duy trì nhà tư bản trong khi tăng thuế. Do đó sự thành công của Piketty, người cũng có “đức hạnh” của người Pháp. Ý tưởng của Piketty cũng phù hợp với phong trào “Chiếm Phố Wall” với khẩu hiệu “Chúng tôi là 99%” (những người cho là bị khai thác bởi 1% dân số còn lại).

Tuy nhiên, có một điểm yếu lớn trong cuốn sách của Piketty, đã được vài nhà kinh tế học theo chủ nghĩa tự do cổ điển Mỹ nêu ra, đó là: không có lúc nào Piketty xem xét đến nguyên nhân của sự phát triển và vai trò quan trọng của số 1% này, những người ở Mỹ gần như tất cả là nghiệp chủ và không phải là người sống bằng lợi tức.

Để giải thích lý do tại sao việc chuyển đổi được định trước nghiệp chủ thành người hưởng lợi tức không sản xuất chưa xảy ra, Piketty bổ sung phát triển mới so với Marx. Cuộc chiến tranh và khủng hoảng toàn cầu – “cú sốc”, theo cách nói của Piketty – quét sạch của cải tích lũy, cho phép kinh doanh thực sự bắt đầu trở lại. Sự gián đoạn này của hiện trạng có thể có một số cơ sở lịch sử. (Piketty lập luận thuyết phục cho điều đó trong trường hợp hai cuộc chiến tranh thế giới.) Tuy nhiên, một phân tích đơn giản và ít tư tưởng hơn sẽ chỉ ra, ngoài những biến cố lớn như vậy, đổi mới – hay “phá hủy sáng tạo”, như Joseph Schumpeter miêu tả – mở ra lĩnh vực hoạt động cho các doanh nghiệp mới, trong khi loại bỏ những người hưởng lợi tức. Những cú sốc như Piketty mô tả hầu như không cần thiết.

Số liệu thống kê của Piketty bề ngoài ấn tượng, nhưng chúng không được tính toán theo mệnh giá. Số liệu tổng thu nhập của ông ta, ví dụ, loại trừ phân phối lại và các chương trình xã hội. Những con số bất bình đẳng ông trích dẫn sẽ ít ấn tượng hơn ông xử lý bằng máy tính – như thường được thực hiện – theo thu nhập ròng sau khi phân phối lại. Không làm như vậy sẽ làm biến dạng nghiêm trọng điều kiện kinh tế.

Hơn nữa, Piketty dường như không muốn thừa nhận rằng một mình thu nhập đó, tuy nhiên đã được tính toán, không giải thích nguyên nhân cho thực tại xã hội: tất cả chúng ta được hưởng lợi từ sự tiến bộ trong nhiều lĩnh vực – y tế, giao thông, công nghệ tiêu dùng – bất kể thu nhập thế nào. Như lợi ích của việc sản xuất với giá thấp, thu nhập thực tế sẽ tăng .

Cuốn sách của Piketty có sai sót khác. Tác giả chưa bao giờ xem xét liệu một mức độ bất bình đẳng là cần thiết cho sự tăng trưởng trong nền kinh tế thị trường. (Cuối cùng, mọi người đều khác nhau và một số là tốt hơn so với những người khác ở việc phục vụ người tiêu dùng.) Thay vào đó, ông ta tấn công các nhà kinh tế vì “dựa quá nhiều vào mô hình toán học và không hiểu các cấu trúc sâu của vốn tư bản và sự bất bình đẳng.” Như vậy ông ta bỏ qua thực tế là các nhà kinh tế xác định các yếu tố tăng trưởng – như quyền sở hữu tài sản và nền pháp quyền – dựa trên quan sát thực nghiệm. Nếu không có các mô hình kinh tế thị trường tự do ông ta coi thường, các quốc gia như Trung Quốc, Ấn Độ và Ghana sẽ không có sự tăng trưởng ngoạn mục như vậy – và người dân nghèo nhất của đất nước này sẽ có rất ít cơ hội.

Nói chung, Piketty, như một nhà lý luận, mang đến không có gì mới cho sự sùng bái chủ nghĩa Mác-xít; tuy nhiên, như một tập hợp các giai thoại lịch sử, cuốn sách của ông ta là hấp dẫn. Lời giải thích của ông ta về tính đại chúng của cuộc Cách mạng Pháp và của Napoleon trong số những người Pháp là đáng chú ý: đó là, ông ta chứng tỏ, một giai đoạn lương tương đối cao và giá thuê thấp như là một kết quả của sự phân phối lại tài sản Giáo hội và sự huy động nhân công phục vụ chiến tranh. (Liệu đây là một cách tốt để tạo ra sự thịnh vượng là một câu chuyện khác.)

Tuy nhiên, thành công ở Mỹ của Piketty không có gì thừa nhận tài năng của ông ta như một nhà sử học. Phái cánh tả Mỹ đang tìm kiếm một cuộc sống mới, và hy vọng sẽ tìm thấy ở Pháp. Những nhà xã hội chủ nghĩa Pháp sẽ đánh giá sự trớ trêu này.

Guy Sorman (là nhà tư tưởng, nhà kinh tế và triết học Pháp.)
Nguồn : AtlasOne

 

http://www.doimoi.org/detailsnews/1756/341/su-tro-treu-cam-tinh-cua-canh-ta-my-doi-voi-thomas-piketty.html

Guy Sorman is a French philosopher, economist, and public intellectual. He is the author of various books, including Economics Does Not Lie and the Empire of Lies. Learn More about Guy Sorman >